AAA

NA-DANASNJI-DAN | 22.01.2021 08:20 > 22.01 08:23

Na današnji dan 22. januar

1894 Umro je pesnik Vojislav Ilić, koji se smatra osnivačem moderne srpske lirike i tvorcem verističkog izraza. Značajno je uticao na srpsku poeziju pred kraj 19. veka ("Ja ništa više ne verujem", "Zimska idila", "Jesen", "Tamara").

1440 Rodjen je Ivan III Vasiljević, veliki knez moskovski, a "svih Rusa" od 1462. pošto je ujedinio veliki broj kneževina. Oslobodio je delove zemlje od Mongola, ojačao centralnu vlast, a 1497. izdao prvi ruski zbornik zakona "Sudbenik". Zbog ženidbe s vizantijskom princezom Zoe, smatrao se naslednikom Istočnorimskog carstva. U njegovo vreme se pojavila ideja o misiji Ruskog carstva kao zaštitnika pravoslavlja u kojem bi Moskva bila "Treći Rim".

1517 Vojska turskog sultana Selima I potukla je u bici kod Rajdanije blizu Kaira, memelučke snage i sedam dana potom ušla u Kairo, priključivši Egipat Otomanskom carstvu.
1729 Rodjen je nemački pisac, kritičar i teoretičar umetnosti Gothold Efraim Lesing (Gotthold Ephraim Lessing), jedan od najznačajnijih pobornika evropskog prosvetiteljstva. Autor je prve nemačke gradjanske drame "Mis Sara Sampson" (1755), a delom "Laokon ili o granicama slikarstva i pesništva" postavio je temelje modernoj estetici.

1771 Španija je ustupila Foklandska ostrva Velikoj Britaniji.

1775 Rodjen je francuski fizičar i matematičar Andre Mari Amper (Marie Ampere), osnivač elektrodinamike. Zasnovao je teoriju magnetizma u nerazdvojivoj vezi s elektricitetom i proučio uzajamno dejstvo električnih struja. Po njemu je dobila naziv jedinica za merenje jačine električne struje.

1788 Rodjen je engleski pisac Džordž Gordon Bajron (George, Byron), najistaknutiji pesnik romantizma i jedna od najpopularnijih ličnosti svoga vremena. Književnu slavu stekao je romantičnim epom "Čajld Herold" (1812), a potom i poemom "Don Žuan" i poetskim dramama "Manfred" i "Kain". Umro je od malarije 1824. u Grčkoj, gde je pomagao oslobodilačku borbu protiv Otomanskog carstva.

1808 Portugalski kralj Žoao VI (Joao) pobegao je pred Napoleonovim trupama, zajedno s porodicom, u Brazil i premestio dvor iz Lisabona u Rio de Žaneiro.

1840 Prvi britanski doseljenici stigli su na Novi Zeland.

1863 U delu Poljske koji je na osnovu odluke Bečkog kongresa 1814-15. priključen Rusiji, izbio je ustanak pod vodjstvom "stranke crvenih" Jaroslava Dombrovskog (Jaroslaw Dabrowski). Ustanak je ugušen posle nekoliko meseci, a Poljska je 1864. postala ruska gubernija.

1894 Umro je pesnik Vojislav Ilić, koji se smatra osnivačem moderne srpske lirike i tvorcem verističkog izraza. Značajno je uticao na srpsku poeziju pred kraj 19. veka ("Ja ništa više ne verujem", "Zimska idila", "Jesen", "Tamara").

1901 Umrla je britanska kraljica Viktorija (Victoria). Tokom njene dugogodišnje vladavine od 1837, koja je obeležila epohu ("Viktorijansko doba"), Britanska imperija je bila na vrhuncu privredne i političke moći.

1905 Carske trupe pucale su u Petrogradu na demonstrante, uglavnom radnike, koji su u maršu krenuli na carski Zimski dvorac, zahtevajući demokratske slobode, kraj rata s Japanom i uspostavljanje ustavotvorne skupštine. U "krvavoj nedelji", kako je kasnije nazvan taj dan, ubijeno je najmanje 500, a ranjeno više hiljada ljudi.

1917 Umro je arhitekta Jovan Ilkić, koji je znatno uticao na razvoj arhitekture u Srbiji u prvoj polovini 20. veka. Bio je 30 godina glavni projektant Ministarstva gradjevina i projektovao mnoga značajna zdanja u Beogradu: Skupština Jugoslavije, hotel "Moskva", Oficirski dom, zgrada Protokola.

1941 Italijanske snage su u Drugom svetskom ratu kapitulirale u Tobruku pred britanskom Osmom armijom posle 11 dana opsade.

1944 Počelo je iskrcavanje savezničkih snaga kod Ancija u Italiji u Drugom svetskom ratu.

1973 U udesu jordanskog "Boinga 707" s muslimanskim hodočasnicima na povratku iz Meke, koji se u plamenu srušio na aerodromu u nigerijskom gradu Kano, poginulo je 176 ljudi.

1973 Umro je bivši predsednik SAD Lindon Bejnz Džonson (Lyndon Baines Johnson). Potpredsednik od 1960. za vreme mandata Džona Kenedija (John Kennedy), postao je predsednik kada je Kenedi ubijen u Dalasu 1963, a ponovo je izabran 1964. Tokom njegovog mandata došlo je do eskalacije rata u Vijetnamu, što je u svetu i u SAD izazvalo oštre kritike njegove politike.

1980 Sovjetski disident, fizičar Andrej Saharov, dobitnik Nobelove nagrade za mir 1975, uhapšen je, oduzete su mu počasti i proteran je iz Moskve u Gorki.

1993 Nakon godinu dana relativnog mira, ponovo se rasplamsao rat u Hrvatskoj kada su hrvatske snage napale krajiške Srbe u zonama pod zaštitom UN. Predsednik tzv. Republike Srpske Krajine Goran Hadžić proglasio je ratno stanje i zatražio pomoć SR Jugoslavije, a u Srbiji je počela prisilna mobilizacija srpskih izbeglica iz Hrvatske. Paravojne formacije Željka Ražnatovića Arkana i kapetana Dragana iz Srbije stigle su na hrvatsko ratište.

1995 U samoubilačkoj bombaškoj akciji palestinskog teroriste u Izraelu, poginulo je 19 i ranjeno oko 60 ljudi, medju kojima veći broj izraelskih vojnika koji su na stanici čekali autobus.

2001 SR Jugoslavija je dobila status specijalnog gosta u Savetu Evrope, kao znak podrške demokratskim promenama po zbacivanju Slobodana Miloševića s vlasti oktobra 2000.

2002 Bosna i Hercegovina postala je punopravna članica Parlamentarne skupštine Saveta Evrope.

2002 Na dvodnevnoj medjunarodnoj donatorskoj konferenciji za obnovu Avganistana održanoj u Tokiju obećana je pomoć od 4,5 milijarde dolara.

2004 Vaseljenski patrijarh Vartolomej, duhovni vođa pravoslavne crkve, posetio je Kubu, gde je otvorio prvu pravoslavnu crkvu, izgrađenu od revolucije 1959. godine.

2004 Umro je Bili Mej, američki muzički aranžer, koji je tokom šest decenija karijere aranžirao pesme Frenka (Frank) Sinatre i Neta (Nat) Kinga Kola. Pisao je i muziku za džez pevače od Ele Ficdžerald (Ella Fitzgerald) i Anite O'Dej do Luisa Armstronga i Binga Krozbija (Krosby).

2009 Umro Zvonimir Skerl, dirigent, pijanista, trombonista, kompozitor i aranžer, dirigent Big Benda orkesta RTS-a.

2010 Vladika niški Irinej izabran za 45. patrijarha Srpske pravoslavne crkve.

2010 Preminula je britanska glumica Džin Simons (Jeans Simmons), zvezda koja je igrala Ofeliju uz Lorensa Olivijea kao Hamleta, pevala u mjuziklu sa Marlonom Brandom i glumila uz Gregora Peka, Pola Njumena i Kirka Daglasa.

2012 Na referendumu o pristupanju Hrvatske Evropskoj uniji, gradjani Hrvatske i hrvatska dijaspora izjasnili su se dvotrećinskom većinom za ulazak u EU, predvidjen za 1. jul 2013. godine.

2016 Sabor Hrvatske podržao je većinom glasova vladu premijera Tihomira Oreškovića, nakon više od dva meseca od parlamentranih izbora.

2020 Skupština Grčke imenovala je Katerinu Sakelaropulu (Sakellaropoulou) kao prvu predsednicu u istoriji te države.


KOMENTARI

Broj komentara : 0

Vaše ime*


Vaš e-mail


Vaš komentar*



otkucano 0 od ukupno 1500 karaktera.