Državni sekretar SAD u Mikroneziji usred rivalstva s Kinom

 Na putovanju koje je već nazvano "istorijskim", američki državni sekretar Majk Pompeo stigao je danas na Ponpei, glavno ostrvo federativne države Mikronezije, da bi pokazao ponovo interesovanje Vašingtona za pacifičke saveznike, ma koliko bili mali, sve zbog regionalne konfrontacije s Kinom.

Ovo je prvi put da šef diplomatije Sjedinjenih Država dolazi u tu "rajsku" zemlju, daleko od svega i nenaviknutu da dočekuje važne goste iz sveta, gde tokom nekoliko sati posete treba da se sastane s liderima federacije, i s vodjama Palaua i Maršalovog ostrva, drugih mikro-država usred Tihog okeana.

Taj potez je utoliko značajniji jer je te lidere pre manje od tri meseca američki predsednik Donald Tramp ugostio u Beloj kući.

"U protekloj godini Sjedinjene Države su proaktivno radile na jačanju svog položaja u regionu ostrva Tihog okeana, koji smatraju strateškim", izjavila je istraživačica Elizabet Ikonomi, iz Američkog saveta za medjunarodne odnose.

Poseta Pompea deo je američke politike za "slobodan i otvoren indo-pacifički region", čiji je cilj proteklih dana državni sekretar već postavio u Bangkoku i Sidneju: suprotstaviti se kineskoj sili koja se smatra sve više ekspanzionističkom.

Mada su ta ostrva mala i raspršena u okeanu, protežu se od istoka ka zapadu duž 2.700 kilometara, što ima značaja jer se jedan od glavnih kinesko-američkih sporova u tom regionu odnosi na slobodu plovidbe.

Vašington je već dobro zastupljen u Mikroneziji - federaciji koja okuplja četiri zemlje s više od 600 malih ostrva i atola na Ekvatoru - kroz saradnju u oblasti razvoja i vojnu zaštitu.

Savezne države Mikronezije, ranije poznate kao Karolinska ostrva pod američkim starateljstvom, od 1987. godine uživaju status slobodne asocijacije sa Sjedinjenim Državama. Ali sporazumi o tome moraju se obnoviti narednih godina.

Međutim, aktivnost Pekinga, optuženog za "ofanzivu šarma" s infrastrukturom i kreditima, i njegova nastojanja da Maršalovo ostrvo i Palau prekinu diplomatske odnose s Tajvanom u korist novih veza sa Kinom, uzbunili su Trampovu administraciju.

"Sjedinjene Države više ne mogu da uzimaju zdravo za gotovo privrženost pacifičkih ostrva", upozorava Elizabet Ikonomi.

Još donedavno je američka vlada videla važnost tih malih zemalja kada su jedine u Generalnoj skupštini UN - gde se njihov glas računa kao glas svake druge države - pokazale podršku Vašingtonu za priznavanje Jerusalima za glavni grad Izraela.

Ostaje jedna tačka, ključna za ta ostrva, o kojoj američki Stejt department ćuti pre posete Majka Pompea: globalno zagrevanje klime koje zbog porasta nivoa okeana preti samom njihovom postojanju. Trampova administracija koja lako iznosi svoj skepticizam prema toj temi, ne izgleda kao da joj to može biti prioritet u obnovljenim odnosima s Mikronezijom.