Izraelci obeležavaju godišnjicu napada 7. oktobra, Palestinci žive s posledicama rata
Izraelci se okupljaju danas da obeleže treću godišnjicu napada militantnog pokreta Hamas, u kojem je, 7. oktobra 2023. godine, ubijeno 1.200 ljudi a 251 osoba oteta, koji je izazvao razorni rat u Gazi, s čijim posledicama Palestinci sada žive.
Državna ceremonija povodom napada održana je 5. oktobra.
U južnom Izraelu porodice žale na raskrsnicama, u skloništima, na mestu održavanja muzičkog festivala gde su militanti Hamasa pre tri godine izveli do sada najsmrtonosniji napad na Izrael. Ovo je prva godišnjica napada na kojoj su svi preživeli taoci kod kuće, obeležavajući novu fazu žalosti.
Za Palestince ova godišnjica donosi još jedan dan u kome žive s rezultatima rata u Gazi u kojem su ubijene desetine hiljada ljudi. Većina od oko dva miliona stanovnika živi u ogromnim, nehigijenskim šatorskim naseljima, a veliki delovi gradova u pojasu Gaze su u ruševinama. Više od polovine teritorije i dalje je u rukama izraelske vojske uprkos sporazumu o primirju postignutom pre gotovo godinu dana, a izraelski udari na tu teritoriju nastavljaju se gotovo svakodnevno.
Za region ovaj dan pokazuje zapanjujuću transformaciju tokom protekle tri godine. Izraelske trupe zauzimaju veliki deo južnog Libana zbog sukoba sa Hezbolahom, koji je počeo da gađa Izrael 2023. godine, kao podršku Hamasu. Iran i SAD su u ratu u kome je bilo napada po zemljama Persijskog zaliva i koji je uzdrmao globalnu privredu. Izrael je pomogao da se pokrene taj sukob, a rat u Gazi je utro put za njega, iako nisu direktno povezani.
U Gazi gde je počela izraelska ofanziva koja je razorila tu teritoriju i raselila 90 odsto njenog stanovništva, danas se ne očekuje organizovanje bilo kakvih događanja. Restrikcije oko ulaska robe i pomoći u Gazu dovele su do velike gladi među preostalim stanovništvom.
Više od 74.000 Palestinaca ubijeno je u Gazi, prema podacima ministarstva zdravlja te teritorije, od čega su polovina bile žene i deca.
Iako je primirje koje je stupilo na snagu 10. oktobra prošle godine zaustavilo najteže borbe, nastavljeni su izraelski napadi, koji navodno ciljaju samo militante Hamasa. Od primirja 1.145 Palestinaca ubijeno je u Gazi prema ministarstvu te teritorije. U tom periodu poginulo je sedam izraelskih vojnika.
Hamas je prikazao napad 7. oktobra pre tri godine kao odgovor na višedecenijsku izraelsku vojnu okupaciju, zauzimanje zemlje i izgradnju naselja. Ali palestinski san o nezavisnoj državi izgleda sada još udaljeniji, navodi AP.
Sporni izbori u Izraelu na kraju meseca bacaju senku na ovogodišnje obeležavanje napada. Odvojene komemoracije ukazuju na duboke podele oko toga kako je premijer Benjamin Netanjahu vodio rat i njegovog oklevanja da pokrene istragu o propustima izraelske strane tog dana.
Napad je pokrenuo niz događaja koji su doveli do ratova širom Bliskog istoka kako se Izrael suočavao sa Hamasom, Hezbolahom i Iranom koji ih podržava. Izrael je zauzeo delove teritorije i u Siriji i u Libanu, a više od 300.000 Libanaca je raseljeno.
SAD su se pridružile Izraelu dva puta u napadima na centralne lokacije iranske vojske i iranskog nuklearnog programa, što je dovelo do poremećaja globalnih tržišta, daleko od bojnog polja, praktično u celom svetu.
Takođe je poraslo nasilje širom okupirane Zapadne obale gde je krajnje desničarska izraelska vlada ohrabrila ekstremističke naseljenike koji napadaju Palestince i uništavaju njihovu imovinu.
