Udruženje iRevolucija traži status ugrožene životne sredine za Valjevo zbog zagađenja vazduha

Udruženje iRevolucija saopštilo je danas da je nadležnim gradskim organima podnelo inicijativu za određivanje statusa ugrožene životne sredine za područje Grada Valjeva zbog dugogodišnjeg prekomernog zagađenja vazduha.

"Status ugrožene životne sredine obavezao bi grad na preduzimanje hitnih i merljivih mera zaštite, pojačan monitoring kvaliteta vazduha i izradu kratkoročnih akcionih planova. Cilj je delotvorni odgovor na dugogodišnju zdravstvenu krizu koja pogađa sve građane Valjeva, a posebno najranjivije kategorije: decu, starije od 65 godina, trudnice i osobe sa hroničnim oboljenjima", navodi se u saopštenju. 

Incijativa je podneta 16. juna gradonačelniku, Gradskom veću, Skupštini i Gradskoj upravi grada Valjeva, a uz inicijativu s dostavljena i dva dokumenta - analiza mernih podataka Agencije za zaštitu životne sredine (SEPA) za period 2011–2024. i istraživanje koje su sproveli iRevolucija, EKOblok mreža i partnerske organizacije o uticaju aerozagađenja na zdravlje i smrtnost stanovnika Valjeva.

"Analiza podataka SEPA-e nedvosmisleno pokazuje da Valjevo nikada, ni u jednoj godini sa dostupnim merenjima, nije ispunilo zakonske standarde kvaliteta vazduha", navodi se u saopštenju.

Dodaje da je količina suspendovanih čestica PM10, koje su dominantni zagađivač, bila iznad dozvoljene dnevne granične vrednosti od 114 do 174 dana godišnje, naspram zakonom dozvoljenih 35 dana.

Nivo sitnijih čestica PM2,5, koje se smatraju zdravstveno najopasnijim zagađivačem jer prodiru direktno u plućne alveole i krvotok, bio je na godišnjem nivou iznad graničnih vrednosti svake godine od 2019.

"Prema Uredbi o utvrđivanju kriterijuma za određivanje statusa ugrožene životne sredine, zone u kojima je kvalitet vazduha treće kategorije po ranijem Zakonu o zaštiti vazduha, što Valjevo ispunjava od kada postoje merenja, te se proglašavaju područjem ugroženosti", saopštilo je udruženje.

Istraživanje iRevolucije, EKOblok mreže i partnerskih organizacija pokazuje da prosečan gubitak očekivanog trajanja života zbog izloženosti zagađenom vazduhu iznosi oko 10 godina za stanovnike Valjeva, kao i da aerozagađenje ima veoma visok udeo u uzrocima pojedinih bolesti, pre svega srčanih i respiratornih.

Udruženje iRevolucija zahteva da nadležni organ Grada Valjeva bez odlaganja izradi predlog akta kojim se određuje status ugrožene životne sredine i prioriteti za sanaciju, koji će Skupština grada usvojiti na prvoj narednoj sednici, te da se zatim pribavi saglasnost Ministarstva za zaštitu životne sredine i donese konačni akt o proglašenju statusa ugrožene životne sredine za područje Grada Valjeva.