Na današnji dan 4. septembar

1823  -  Rodjen je Mihailo Obrenović, knez Srbije od 1839. do 1842. i od 1860. do 1868, kada je ubijen u Košutnjaku. Tokom vladavine izvršio je značajne reforme u državnoj upravi i vojsci, osnovao je Narodni muzej i Narodno pozorište.


****

1669  -  Venecija je predala Otomanskom carstvu grčko ostrvo Krit, ne uspevši da odbrani grad Heraklion, koji je bio pod otomanskom opsadom od 1648.

1768  -  Rodjen je francuski pisac i diplomata Fransoa Rene Šatobrijan (Francois, Chateaubriand), prvi romantičar u francuskoj književnosti. Kao tvorac francuskog modernog stila, bio je uzor novim generacijama pisaca ("Duh hrišćanstva", "Načeze", "Memoari s onu stranu groba").

1781  -  Španski doseljenici u Americi su osnovali "Grad naše gospe kraljice andjela" (El Pueblo de Nuestra Senora La Reina de Los Angeles), današnji Los Andjeles.

1823  -  Rodjen je Mihailo Obrenović, knez Srbije od 1839. do 1842. i od 1860. do 1868, kada je ubijen u Košutnjaku. Tokom vladavine izvršio je značajne reforme u državnoj upravi i vojsci, osnovao je Narodni muzej i Narodno pozorište.

1824  -  Rodjen je austrijski kompozitor i orguljaš Anton Brukner (Bruckner), kasnoromantičar koji je stvarao pod uticajem Ludviga van Betovena (Ludwig, Beethoven) i Riharda Vagnera (Rićard Wagner). Komponovao je devet simfonija, osam misa, kantate.

1870  -  Francuska je postala republika, čime je okončano Drugo carstvo Šarla Luja Napoleona III (Charles Louis). Car je svrgnut sa vlasti nakon teškog poraza u bici kod Sedana 2. septembra u francusko-pruskom ratu.

1886  -  Poglavica Apača Džeronimo (Geronimo), vodja poslednje velike pobune američkih Indijanaca protiv belih porobljivača, predao se u kanjonu Skeleton u Arizoni američkom generalu Nelsonu Majlsu (Miles).

1907  -  Umro je norveški kompozitor, pijanista i dirigent Edvard Hagerup Grig (Grieg), koji je u svetu afirmisao norvešku muziku (orkestarska svita "Per Gint", Klavirski koncert u a-molu).

1929  -  Nemački dirižabl "Grof Cepelin" je okončao putovanje oko sveta. Let je trajao devet dana 20 sati i 23 minuta, a u vazdušnom brodu je bilo 40 članova posade i 14 putnika.

1944  -  Britanske i kanadske trupe oslobodile su u Drugom svetskom ratu belgijske gradove Brisel i Antverpen.

1963  -  Umro je francuski državnik i finansijski stručnjak Rober Šuman (Robert Schuman), tvorac "Šumanovog plana" 1950, na osnovu kojeg je 1952. osnovana Evropska zajednica za ugalj i čelik, prethodnica Evropske unije.

1965  -  U Gabonu je umro alzaški lekar, filozof, teolog, muzičar i humanista Albert Švajcer (Schweitzer), dobitnik Nobelove nagrade za mir 1952. za humanitarni rad. Kao muzičar doprineo je novoj interpretaciji Bahove muzike.

1970  -  U Čileu je Salvador Aljende Gosens (Allende Gossens) kao prvi marksista u zapadnoj hemisferi izabran za šefa države. Ubijen je u septembru 1973. u puču čileanske armije.

1972  -  Na Olimpijskim igrama u Minhenu američki plivač Mark Špic (Spitz) osvojio je sedmu medalju i time postavio rekord u osvojenim medaljama na jednoj Olimpijadi.

1974  -  SAD su kao poslednja zemlja Zapada uspostavile diplomatske odnose s Nemačkom Demokratskom Republikom.

1975  -  Izrael i Egipat su u Ženevi potpisali sporazum o povlačenju izraelskih trupa sa Sinaja i uspostavljanju tampon zone UN na poluostrvu.

1989  -  Umro je francuski pisac Žorž Simenon (Georges), autor kriminalističkih romana o inspektoru Megreu (Maigret).

1992  -  Bivši predsednik Bugarske Todor Živkov, koji je smenjen 1989, osudjen je na sedam godina zatvora zbog pronevere državnih fondova.

1995  -  Pod geslom "Ujedinjeni Jerusalim je naš", Izrael je započeo 15-mesečnu proslavu 3000. godišnjice proglasa kralja Davida o tom gradu kao prestonici jevrejskog naroda.

1997  -  U eksploziji tri bombe u Jerusalimu poginulo je sedam i ranjeno oko 200 ljudi.

1998  -  Tribunal UN za ratne zločine u Ruandi osudio je bivšeg premijera Žana Kambanda (Jean) na doživotni zatvor zbog njegove uloge u genocidu tokom rata 1994.

1999  -  Na referendumu o budućem statusu Istočnog Timora, 78,5 odsto stanovništva glasalo je za nezavisnost od Džakarte, dok je svega 21 odsto podržalo autonomiju pod indonežanskom upravom. Proindonežanske snage su potom izazvale sukobe u kojima je poginulo nekoliko stotina ljudi, a desetine hiljada napustile su glavni grad Dili.

2001  -  Mahendra Čadri (Chaudhry), prvi etnički Indijanac koji je bio premijer Fidžija, izabran je za poslanika, zajedno sa Džordžom Spejtom (George Speight), koji je 16 meseci ranije oborio Čadrijevu vladu.

2002  -  Umro je francuski pijanista poljskog porekla Vlado Perlemuter. Zapažen je po izvodjenju dela francuskih kompozitora Morisa Ravela (Maurice Ravel) i Gabriela Forea (Faure), sa kojima je studirao.

2006  -  Umro je glumac Petar Banićević, član Narodnog pozorišta u Beogradu od 1954. godine gde je ostvario više od 50 uloga. Igrao je u dvadesetak filmova i u više od 50 televizijskih drama i serija. Bavio se i pedagoškim radom na Akademiji umetnosti u Novom Sadu i "Braća Karić" u Beogradu.

2008  -  Umrla je francuska fotoreporterka Fransoaz Demilder (Fransoise Demulder), prva žena koja je osvojila nagradu za fotografiju godine World Press Photo 1977. Izveštavala je iz ratova u Vijetnamu, Kambodži i Libanu.

2009  -  Ustavni sud Gabona potvrdio je izbor Ali Bonga Ondimbe za šefa države. Proglašavanje Ali Bonga za pobednika predsedničkih izbora izazvalo je nerede i uvodjenje policijskog časa u pojedinim mestima.